Makale Arama
ARA
Son Makaleler

BANKA VE SİGORTA İŞ KOLUNDAN EMEKLİ OLANLARIN SORUNLARI

 

Ülkemizde faaliyet gösteren bazı bankalar, sigorta ve ikili sigorta şirketlerinin çalışanlarının sosyal güvenlikleri 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20.maddesine göre Özel Emekli Sandıkları tarafından karşılanmaktadır.

506 Sayılı Kanuna özel bir madde olarak giren Sandıklar, SSK dan daha geniş haklara sahip olacağı düşünülerek kurulmuştur. Emekli aylıkları, sağlık ve bakmakla yükümlü oldukları yakınlarına sağlayacakları haklarda SGK ‘na göre daha geniş tutulmuştur. Burada asgari sınır SSK sigortalılarının haklardır. Sandıklarca sigorta kolları kapsamında sağlanan yardımlar SSK ‘lılara sağlanan yardımlardan aşağıda olamıyor. Her Sandık kendi finansmanını kursa da emekli aylık hesaplarında SGK muadili aylığın altında emekli aylığı ödeyemiyorlar.

506 Sayılı Kanunun ek 36 ncı maddesinde, SGK standardında sosyal yardım ve emekli aylıklarını ödeyemeyen sandıklar Sosyal Güvenlik Kurumuna 2008 yılından itibaren devri yapılıyor. Böylece Sandıkların aktif pasifleriyle birlikte SGK ‘ya devri gerçekleşiyor. Sandığa prim ödemiş olan sigortalıların hizmet yılları ve primleri ödenmiş olması şartıyla emsallerine uygun olarak intibaklarının yapılması sağlanıyor.

Bugüne kadar toplam 26 adet SGK ‘na devir olmayı bekleyen Sandık bulunmaktaydı. Bunların 9 tanesinin devri gerçekleşti. Geri de 17 Sandık henüz devri yapılmadı. Bunların arasında yer alan Osmanlı Bankası Sandığı Garanti Bankası Sandığı ile birleştiğinden 16 Sandık devir edilmeyi bekliyor.

Devri yapılması beklenen Sandıklar;

*Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Akbank T.A.Ş. Mensupları Tekaüt Sandığı Vakfı

*TC. Ziraat Bankası A.Ş. Ve Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye Sınai Kalkınma Bankası Memur ve Müstahdemleri Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye İş Bankası A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı

*Türkiye İmar Bankası T.A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Yardım Ve Emekli Sandığı Vakfı

*Fortis Bank A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı

*Milli Reasürans T.A.Ş.Mensupları Emekli ve Sağlık Sandığı Vakfı

*Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi Memurları Emekli Sandığı Vakfı

*Türkiye Esbank Eskişehir Bankası T.A.Ş. Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı 

*Liberty Sigorta A.Ş. Personeli Sigorta ve Yardım Sandığı Vakfı 

*Türkiye Genel Sigorta A.Ş.Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O Memur ve Hizmetlileri ve Sağlık Yardım Sandığı Vakfı 

*Türkiye Odalar Borsalar ve Birlik Personeli Sigorta Emeklilik Sandığı Vakfı

*Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı

*Şekerbank T.A.Ş. Personeli Sosyal Sigorta Sandığı Vakfı 

 olmak üzere toplam 16 sandık için devir tarihinin belirlenmesine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Bugüne kadar devri yapılan sandıklar için 506/ek 36.Madde kapsamında devirler gerçekleştirilmiştir. Bu sandıklardan devri yapılan emeklilerin emekli aylıkları SSK mevzuatına göre tekrar hesaplanmaktadır.

5510 Sayılı Kanunun geçici 20.maddesi ile getirilen devirde kurallar şöyledir:

  1. Emeklilerin Sandıklardan almakta oldukları aylıkları devir sonrasında SGK tarafından aynı tutarda ödenmeye devam edecektir.
  2. SSK intibak aylığı hesaplanacak ve bu hesaplanan aylık ile Sandık aylığı arasında oluşan farkın peşin değerinin, yükümlülüklerin peşin değerinin hesabında dikkate alınacaktır.
  3. Devir esnasında Sandıkta sigorta primi kesilen daha sonra SGK tarafından emekli aylığı bağlanacak olanlara aylıklar SGK usul ve esasları üzerinden hesaplanacaktır.
  4. Sandıkların Vakıf Senedinde olup SGK tarafından karşılanmayan Sosyal Hak ve Yardımlar için işverenlerin güvencesinde hizmet verilebilir. Sosyal Güvenlik Kurumu bunu üstlenmeyecektir.
  5. 5510 Sayılı Kanun ile 30/04/2008 sonrası Sandık emeklileri için bağlanan veya bağlanacak emekli aylıklarında yapılacak artışlar Sandıkların inisiyatiflerinden çıkarılmış 5510 Sayılı Kanuna göre yapılacak artış dışında Sandıklar özgürce emekli aylık artışları uygulayamamıştır. Sandıkların emeklilerine daha fazla artış yapma imkanı varken yapamaması da ayrıca bir hak kaybı yaratmaktadır.
  6. Sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumuna devir işlemleri 2008 yılında 5510 Sayılı Kanun ile karara bağlanmış olmasına rağmen devir işlemleri tamamlanamamıştır. 
  7. Sandıkların 5510 Sayılı Kanun kapsamındaki sigorta kolları itibariyle gelir ve giderleri dikkate alınarak yükümlülüğünün peşin değeri hesaplanacaktır. Peşin değerin aktüeryal hesabında kullanılacak teknik faiz oranının % 9,8 olarak dikkate alınacaktır. Bu oranın reel ya da nominal olduğuna ilişkin fıkrada herhangi bir ifade bulunmamakta. SGK bu oranın nominal faiz oranı olarak anlaşılması ve nominal faizden enflasyon oranının arındırılması yoluyla bulunacak reel faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini belirtirken, sandıklar 9,8 faiz oranının reel faiz olduğunda ısrar etmektedir.
  8.  SGK’ nın nominal faiz oranı üzerinde diretmesi durumunda sandıkların mali yükümlülüğü çok daha fazla olmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu mali yük olacağını düşünerek Sandıkların devrini almaktan kaçmaktadır.

Sandıkların hemen hepsinin Vakıf Senetlerini incelediğimizde;

‘’Vakıf senedinde belirtilen esaslar dairesinde üyelerine, eş ve çocuklarına ve diğer hak sahiplerine yardımlar sağlamaktır. Yardımlar; iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, emeklilik, malullük ve ölüm hallerini ve mesken sahibi olmayan üyelere mesken temini için özel yönetmeliğindeki şartlarla mesken edinme yardımı konularını kapsar. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesi hükümlerine intibak ettirilmiş olan bu sandık tarafından üyelerine ve diğer hak sahiplerine temin olunan yardımlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu kanunun değişiklik ve ekleri ile sağlanan yardımlardan daha az olamaz. Bu vakıf senedi hükümleri ile Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu kanuna göre çıkarılan tüzük hükümleri arasında, yapılan yardımlar yönünden bir çelişme olursa, vakıf senedi hükümleri yerine adı geçen kanun ve tüzük hükümleri uygulanır ve gereğinde Sosyal Güvenlik Bakanlığının mevzuat esasları dahilin de vereceği kararlara uyulur. Bu gibi hallerde gerekli tadilatı yapmak ve tatbikatı sağlamakla sandık İdare Heyeti yükümlüdür. ‘’ 

demektedir.

Sandık Emeklilerinin emekli aylık ve sosyal haklar bakımından mağdur olmaması için dayanışma içinde taleplerini dile getirmeleri gerekmektedir. Adlarına kesilen primler ile aldıkları aylık arasında dengenin aleyhlerine bozulmaması için hem Sandık yönetimi hem de Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde hak arayışı içinde olmaları da ayrıca zordur. Tek bir cephede değil iki ayrı cephe de seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.

Yıllarca Sandığa sigorta primini yüksekten ödeyen Sandık üyelerini Sosyal Güvenlik Kurumu emeklileri gibi değerlendirmek ve sosyal haklarını elinden almak kabul edilemez.

Sağlıcakla Kalın,

 

Dilek Ete

ARA

BANKA VE SİGORTA İŞ KOLUNDAN EMEKLİ OLANLARIN SORUNLARI

 

Ülkemizde faaliyet gösteren bazı bankalar, sigorta ve ikili sigorta şirketlerinin çalışanlarının sosyal güvenlikleri 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20.maddesine göre Özel Emekli Sandıkları tarafından karşılanmaktadır.

506 Sayılı Kanuna özel bir madde olarak giren Sandıklar, SSK dan daha geniş haklara sahip olacağı düşünülerek kurulmuştur. Emekli aylıkları, sağlık ve bakmakla yükümlü oldukları yakınlarına sağlayacakları haklarda SGK ‘na göre daha geniş tutulmuştur. Burada asgari sınır SSK sigortalılarının haklardır. Sandıklarca sigorta kolları kapsamında sağlanan yardımlar SSK ‘lılara sağlanan yardımlardan aşağıda olamıyor. Her Sandık kendi finansmanını kursa da emekli aylık hesaplarında SGK muadili aylığın altında emekli aylığı ödeyemiyorlar.

506 Sayılı Kanunun ek 36 ncı maddesinde, SGK standardında sosyal yardım ve emekli aylıklarını ödeyemeyen sandıklar Sosyal Güvenlik Kurumuna 2008 yılından itibaren devri yapılıyor. Böylece Sandıkların aktif pasifleriyle birlikte SGK ‘ya devri gerçekleşiyor. Sandığa prim ödemiş olan sigortalıların hizmet yılları ve primleri ödenmiş olması şartıyla emsallerine uygun olarak intibaklarının yapılması sağlanıyor.

Bugüne kadar toplam 26 adet SGK ‘na devir olmayı bekleyen Sandık bulunmaktaydı. Bunların 9 tanesinin devri gerçekleşti. Geri de 17 Sandık henüz devri yapılmadı. Bunların arasında yer alan Osmanlı Bankası Sandığı Garanti Bankası Sandığı ile birleştiğinden 16 Sandık devir edilmeyi bekliyor.

Devri yapılması beklenen Sandıklar;

*Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Akbank T.A.Ş. Mensupları Tekaüt Sandığı Vakfı

*TC. Ziraat Bankası A.Ş. Ve Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye Sınai Kalkınma Bankası Memur ve Müstahdemleri Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye İş Bankası A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı

*Türkiye İmar Bankası T.A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Yardım Ve Emekli Sandığı Vakfı

*Fortis Bank A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı

*Milli Reasürans T.A.Ş.Mensupları Emekli ve Sağlık Sandığı Vakfı

*Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi Memurları Emekli Sandığı Vakfı

*Türkiye Esbank Eskişehir Bankası T.A.Ş. Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı 

*Liberty Sigorta A.Ş. Personeli Sigorta ve Yardım Sandığı Vakfı 

*Türkiye Genel Sigorta A.Ş.Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı

*Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O Memur ve Hizmetlileri ve Sağlık Yardım Sandığı Vakfı 

*Türkiye Odalar Borsalar ve Birlik Personeli Sigorta Emeklilik Sandığı Vakfı

*Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı

*Şekerbank T.A.Ş. Personeli Sosyal Sigorta Sandığı Vakfı 

 olmak üzere toplam 16 sandık için devir tarihinin belirlenmesine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Bugüne kadar devri yapılan sandıklar için 506/ek 36.Madde kapsamında devirler gerçekleştirilmiştir. Bu sandıklardan devri yapılan emeklilerin emekli aylıkları SSK mevzuatına göre tekrar hesaplanmaktadır.

5510 Sayılı Kanunun geçici 20.maddesi ile getirilen devirde kurallar şöyledir:

  1. Emeklilerin Sandıklardan almakta oldukları aylıkları devir sonrasında SGK tarafından aynı tutarda ödenmeye devam edecektir.
  2. SSK intibak aylığı hesaplanacak ve bu hesaplanan aylık ile Sandık aylığı arasında oluşan farkın peşin değerinin, yükümlülüklerin peşin değerinin hesabında dikkate alınacaktır.
  3. Devir esnasında Sandıkta sigorta primi kesilen daha sonra SGK tarafından emekli aylığı bağlanacak olanlara aylıklar SGK usul ve esasları üzerinden hesaplanacaktır.
  4. Sandıkların Vakıf Senedinde olup SGK tarafından karşılanmayan Sosyal Hak ve Yardımlar için işverenlerin güvencesinde hizmet verilebilir. Sosyal Güvenlik Kurumu bunu üstlenmeyecektir.
  5. 5510 Sayılı Kanun ile 30/04/2008 sonrası Sandık emeklileri için bağlanan veya bağlanacak emekli aylıklarında yapılacak artışlar Sandıkların inisiyatiflerinden çıkarılmış 5510 Sayılı Kanuna göre yapılacak artış dışında Sandıklar özgürce emekli aylık artışları uygulayamamıştır. Sandıkların emeklilerine daha fazla artış yapma imkanı varken yapamaması da ayrıca bir hak kaybı yaratmaktadır.
  6. Sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumuna devir işlemleri 2008 yılında 5510 Sayılı Kanun ile karara bağlanmış olmasına rağmen devir işlemleri tamamlanamamıştır. 
  7. Sandıkların 5510 Sayılı Kanun kapsamındaki sigorta kolları itibariyle gelir ve giderleri dikkate alınarak yükümlülüğünün peşin değeri hesaplanacaktır. Peşin değerin aktüeryal hesabında kullanılacak teknik faiz oranının % 9,8 olarak dikkate alınacaktır. Bu oranın reel ya da nominal olduğuna ilişkin fıkrada herhangi bir ifade bulunmamakta. SGK bu oranın nominal faiz oranı olarak anlaşılması ve nominal faizden enflasyon oranının arındırılması yoluyla bulunacak reel faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini belirtirken, sandıklar 9,8 faiz oranının reel faiz olduğunda ısrar etmektedir.
  8.  SGK’ nın nominal faiz oranı üzerinde diretmesi durumunda sandıkların mali yükümlülüğü çok daha fazla olmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu mali yük olacağını düşünerek Sandıkların devrini almaktan kaçmaktadır.

Sandıkların hemen hepsinin Vakıf Senetlerini incelediğimizde;

‘’Vakıf senedinde belirtilen esaslar dairesinde üyelerine, eş ve çocuklarına ve diğer hak sahiplerine yardımlar sağlamaktır. Yardımlar; iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, emeklilik, malullük ve ölüm hallerini ve mesken sahibi olmayan üyelere mesken temini için özel yönetmeliğindeki şartlarla mesken edinme yardımı konularını kapsar. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesi hükümlerine intibak ettirilmiş olan bu sandık tarafından üyelerine ve diğer hak sahiplerine temin olunan yardımlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu kanunun değişiklik ve ekleri ile sağlanan yardımlardan daha az olamaz. Bu vakıf senedi hükümleri ile Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu kanuna göre çıkarılan tüzük hükümleri arasında, yapılan yardımlar yönünden bir çelişme olursa, vakıf senedi hükümleri yerine adı geçen kanun ve tüzük hükümleri uygulanır ve gereğinde Sosyal Güvenlik Bakanlığının mevzuat esasları dahilin de vereceği kararlara uyulur. Bu gibi hallerde gerekli tadilatı yapmak ve tatbikatı sağlamakla sandık İdare Heyeti yükümlüdür. ‘’ 

demektedir.

Sandık Emeklilerinin emekli aylık ve sosyal haklar bakımından mağdur olmaması için dayanışma içinde taleplerini dile getirmeleri gerekmektedir. Adlarına kesilen primler ile aldıkları aylık arasında dengenin aleyhlerine bozulmaması için hem Sandık yönetimi hem de Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde hak arayışı içinde olmaları da ayrıca zordur. Tek bir cephede değil iki ayrı cephe de seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.

Yıllarca Sandığa sigorta primini yüksekten ödeyen Sandık üyelerini Sosyal Güvenlik Kurumu emeklileri gibi değerlendirmek ve sosyal haklarını elinden almak kabul edilemez.

Sağlıcakla Kalın,

 

Dilek Ete